Wcześniejsza emerytura – komu przysługuje?

Wcześniejsza emerytura – jak z niej skorzystać? Odpowiedź na to pytanie budzi wiele wątpliwości. Dlatego na początku tego artykułu przedstawimy ogólne zasady nabywania prawa do przejścia na wcześniejszą emeryturę.

Podstawowy podział ubezpieczonych na grupy wiekowe, zgodnie z zasadami nabywania prawa do emerytury, reguluje ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wyróżniamy trzy takie grupy:
1. osoby, które urodziły się przed 1 stycznia 1949 r.,
2. osoby, które urodziły się po 31 grudnia 1948 r.,
3. osoby, które urodziły się pomiędzy 31 grudnia 1948 r. a 1 stycznia 1969 r.
W zależności od tego, do której grupy wiekowej należymy, obowiązują nas konkretne warunki przejścia na wcześniejszą emeryturę.

Dotychczasowe zasady nabywania prawa do emerytury oraz wyliczania jej wysokości obowiązują pierwszą i trzecią grupę wiekową. Z tym że ta ostatnia do 31 grudnia 2008 roku powinna spełnić wymagane warunki jej otrzymania.

Osoby z grupy drugiej, tj. urodzone po 31 grudnia 1948 r., już na tzw. nowych zasadach nabywają prawo do wcześniejszej emerytury oraz do sposobu wyliczania jej wysokości.

Są również grupy zawodowe, które mają możliwość przejścia na wcześniejszą emeryturę na podstawie przepisów zawartych w innych ustawach, takich jak na przykład Karta Nauczyciela. Dotyczy to przede wszystkim nauczycieli urodzonych przed 1949 r., a niektóre przypadki przewidują dopuszczenie również osób, które urodziły się w latach 1949-1968.

Aby otrzymać emeryturę, osoba zainteresowana powinna złożyć odpowiedni wniosek do ZUS-u. Nie dotyczy to jednak tych, którzy pobierają rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz tych, którzy urodzili się przed rokiem 1949 r. i po 1948. Tym grupom emerytura przyznawana jest z urzędu.

Przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2013 r. przewidują, że prawo do emerytury częściowej mają osoby, które nie osiągnęły powszechnego wieku emerytalnego, jednak ukończyły obniżony wiek emerytalny i udowodniły długi staż składkowy i nieskładkowy.

Przejdziemy teraz do opisania warunków, które muszą spełnić odpowiednie grupy zawodowe, aby nabyć prawo do wcześniejszej emerytury. Pamiętajmy, że warunkiem koniecznym jest spełnienie kryterium daty urodzenia. Nie kwalifikujesz się jeszcze do przejścia na wcześniejszą emeryturę? Warto już teraz pomyśleć o założeniu konta emerytalnego!

Wcześniejsza emerytura dla osób uprawnionych do renty wypadkowej

Otrzymujesz rentę z powodu niezdolności do pracy? Ukończyłeś 60. rok życia? Sprawdź, czy możesz starać się o wcześniejszą emeryturę! Na podstawie art. 31 ustawy emerytalnej prawo do wcześniejszej emerytury mogą nabyć mężczyźni, którzy zostali uprawnieni do otrzymywania renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej w wyniku wypadku lub choroby zawodowej – jednak muszą oni ukończyć 60 lat oraz mieć minimum 25-letni okres zarówno składkowy, jak i nieskładkowy. Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r. nie mogą otrzymać prawa do nabycia emerytury na podstawie tego artykułu.

Wcześniejsza emerytura kolejowa

Pracujesz na kolei? Ukończyłeś 60 lat? Chcesz już przejść na emeryturę? Nie wiesz, czy się kwalifikujesz? Sprawdź, jakie warunki musisz spełnić. W tym przypadku o wcześniejszą emeryturę mogą wnioskować zarówno kobiety, jak i mężczyźni, muszą jednak wypełnić oni określone warunki:
– mężczyźni powinni mieć ukończone 60 lat oraz udowodnić okres składkowy i nieskładkowy nie krótszy niż 25 lat, z czego powinien on zawierać minimum 15 lat przepracowanych na kolei (razem z okresami równorzędnymi i okresem  zaliczanym jako praca na kolei),
– kobiety, które urodziły się między 1949 a 1953 rokiem i nie przystąpiły do OFE ani nie złożyły wniosku w celu przekazania zgromadzonych dotychczas środków na dochody budżetu państwa za pośrednictwem ZUS-u.

Wcześniejsza emerytura górnicza

Jesteś górnikiem? Twoi znajomi przeszli już na wcześniejszą emeryturę, a nie wiesz czy Tobie też przysługuje takie świadczenie? Zobacz, jakie są wymogi i sprawdź, czy je spełniasz. Art. 34 ustawy emerytalnej mówi o tym, że wcześniejsza emerytura górnicza przysługuje pracownikowi, który spełni warunki takie, jak:
– ukończy 55 lat, a czas jego pracy górniczej razem z okresami pracy równorzędnej wynosi minimum 20 lat dla kobiet, a 25 lat dla mężczyzn (w tym min. 5 lat pracy górniczej – art. 36 ust. 1 ustawy emerytalnej),
– ukończy 50 lat, czas pracy jak w punkcie powyższym, przy czym okres ten musi zawierać minimum 15 lat pracy górniczej określonej w art. 36 ust. 1 w ustawie emerytalnej.

Od 1 stycznia 2007 r. emerytura górnicza przysługuje pracownikowi, który:
– skończył 55 lat, 20 lat (dla kobiet) i 25 lat (dla mężczyzn) będzie wynosił okres pracy górniczej, wliczając w to pracę równorzędną, w tym min. 10 lat pracy górniczej, która została określona w art. 50c ust. 1 ustawy emerytalnej,
– skończył 50 lat, spełnił taki sam warunek odnośnie okresu pracy jak w przypadku opisanym w punkcie pierwszym, z tą różnicą, że musi być minimum 15 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1.
Dodatkowo prawo do takiej emerytury przysługuje osobom, które wykonywały prace górnicze pod ziemią w pełnym wymiarze godzin przez min. 25 lat, bez względu na wiek czy stanowisko. Co więcej, zgodnie z art. 50a i 50c, nie ma konieczności zrywania stosunku pracy.

Wcześniejsza emerytura nauczycielska bez względu na wiek

Nauczycielu, właśnie obchodziłeś 20-lecie swojej pracy? Jesteś zatrudniony przynajmniej na pół etatu? Chcesz przejść już na emeryturę? Zobacz, czy masz taką możliwość! Dotyczy to osób urodzonych po 31 grudnia 1948, a przed 1 stycznia 1969 roku. Aby móc otrzymać prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie Karty Nauczyciela, należy:
– udowodnić minimum 30-letni okres składkowy i nieskładkowy (w tym 20 lat przepracować co najmniej na pół etatu jako nauczyciel),
– min. 25-letni okres składkowy i nieskładkowy (w tym pracując min. 20 lat na nie mniej niż pół etatu w szkolnictwie specjalnym),
– rozwiązać stosunek pracy,
– oraz w przypadku osób należących do OFE przenieść zgromadzone środki na rzecz budżetu państwa za pośrednictwem ZUS.

Wcześniejsza emerytura dla nauczycieli akademickich

Pracujesz na uczelni wyższej lub w instytucie naukowym? Masz swoje plany i chcesz je realizować, ale nie masz na to czasu? Sprawdź, czy przysługuje Ci prawo do przejścia na wcześniejszą emeryturę!
Nauczyciele akademiccy mają prawo do przejścia na wcześniejszą emeryturę pod warunkiem, że:
– urodzili się przed 31 grudnia 1948 roku,
– ukończyli 60 lat i przepracowali min. 30 lat (w tym 20 lat w szkolnictwie lub instytucjach naukowych).
Zerwanie stosunku pracy nie warunkuje przyznania świadczenia emerytalnego. Nauczycielom akademickim urodzonym po 31 grudnia 1948 roku nie przysługuje prawo do wcześniejszej emerytury.

Urzędnicy państwowi – kiedy mogą przejść na wcześniejszą emeryturę?

Pracujesz, jako urzędnik państwowy? Należysz do kobiet, które ukończyły 55. rok życia lub mężczyzn po sześćdziesiątce? Twoje miejsce pracy zostało zlikwidowane? Myślisz o przejściu na wcześniejszą emeryturę? Sprawdź, czy spełniasz wszystkie niezbędne kryteria!

Urzędnicy państwowi mają prawo do wcześniejszej emerytury, jeśli: kobiety ukończyły 55 lat, a mężczyźni 60, posiadają okres składkowy i nieskładkowy, który wynosi co najmniej 20 lat (kobiety) lub 25 lat (mężczyźni) oraz stosunek pracy ustał w wyniku wystąpienia przyczyn zawartych w przepisach.

Przykładowe powody rozwiązania stosunku pracy zawarte w ustawie, które umożliwiają wnioskowanie o wcześniejszą emeryturę, to:
– likwidacja urzędu,
– reorganizacja miejsca pracy uniemożliwiająca dalsze zatrudnienie.

Jeśli pracownicy byli zatrudnieni na podstawie mianowania, to:
– utrata uprawień do dalszej pracy i brak możliwości przesunięcia pracownika na inne stanowisko,
– niezdolność fizyczna lub psychiczna do pracy w stopniu całkowitym, brak możliwości zaproponowania innego stanowiska uwzględniającego stan zdrowia (z wyłączeniem odmowy pracownika przejścia na inne stanowisko).

Pracownicy urodzeni po 31 grudnia 1948 roku nie mają prawa wnioskowania o wcześniejszą emeryturę.

Nabycie prawa do wcześniejszej emerytury pracowników Państwowej Inspekcji Pracy 

Pracujesz w Państwowej Inspekcji Pracy i właśnie skończyłeś 60 lat? Twój staż składkowy i nieskładkowy wynosi przynajmniej 25 lat? Zobacz, czy możesz wnioskować o prawo do wcześniejszej emerytury! Przejście na wcześniejszą emeryturę jest możliwe w przypadkach takich, jak: zakończenie stosunku pracy w wyniku określonych okoliczności (takich samych jak w przypadku urzędników państwowych). Warunki dotyczące pracowników zajmujących się czynnościami kontrolnymi pokrywają się z warunkami urzędników państwowych zatrudnionych na podstawie mianowania.

Obecnie wcześniejsza emerytura dla pracowników PIP może być przyznana tylko mężczyznom, którzy spełnili warunki:
– ukończyli 60 lat do dnia rozwiązania stosunku pracy,
– posiadają staż składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat.

Wcześniejsza emerytura kuratorów sądowych

Pracujesz jako kurator sądowy? Jesteś już zmęczony i marzysz o tym, żeby mieć więcej czasu dla swojej rodziny? Sprawdź, co zrobić, aby przejść na wcześniejszą emeryturę i móc cieszyć się większą ilością czasu dla bliskich.
Ponownie mamy sytuację, gdy warunki przejścia na wcześniejszą emeryturę pokrywają się z tymi, o których wspominaliśmy w akapitach dotyczących urzędników państwowych oraz pracowników Państwowej Inspekcji Pracy.

Co więcej, kuratorom sądowym, którzy ukończyli 60. rok życia do dnia zakończenia stosunku pracy, mają staż składkowy i nieskładkowy, który wynosi minimum 25 lat, przysługuje prawo do przejścia na wcześniejszą emeryturę.

Inwalidzi wojskowi i wojenni mogą wnioskować o wcześniejszą emeryturę

Utraciłeś zdrowie w wyniku działań wojennych lub służby wojskowej? Przysługuje Ci z tego tytułu renta na podstawie niezdolności do pracy? Sprawdź, czy spełniłeś już wszystkie warunki przejścia na wcześniejszą emeryturę!
Warunkiem przejścia na wcześniejszą emeryturę jest:
– osiągnięcie odpowiedniego wieku emerytalnego przez kobiety 55 lat, a przez mężczyzn 60 lat (w przypadku całkowitej niezdolności do wykonywania pracy 50 lat dla kobiet i 55 lat dla mężczyzn),
– przez minimum 20 lat (dla kobiet) i 25 lat (dla mężczyzn) posiadanie okresu nieskładkowego,
– upoważnienie z tytułu posiadania prawa do renty na podstawie niezdolności do pracy częściowej lub całkowitej wynikającej z działań wojennych lub w związku ze służbą w wojsku.

Kiedy kombatanci przechodzą na wcześniejszą emeryturę?

Brałeś udział w działaniach zbrojnych, a teraz brakuje Ci niezbędnych środków do życia? Możesz starać się o wcześniejszą emeryturę! Wystarczy, że spełnisz następujące warunki:
– ukończysz 55. (kobiety) lub 60. rok życia (mężczyźni),
– wykażesz okres składkowy i nieskładkowy na poziomie co najmniej 20 (w przypadku kobiet) lub 25 lat (w przypadku mężczyzn).

Kombatanci, którym nie przysługuje prawo do wnioskowania o emeryturę lub rentę na podstawie innych przepisów, mogą starać się o uzyskanie emerytury po spełnieniu następujących warunków:
– osiągnięcia wieku 55 lat przez kobiety i 60 lat przez mężczyzn,
– brak niezbędnych środków do życia.

Wcześniejsze emerytury dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 roku

Urodziłeś się po 31 grudnia 1948? Myślisz o wcześniejszej emeryturze? Po spełnieniu odpowiednich kryteriów osoby urodzone w tym czasie mogą nabyć prawo do wcześniejszej emerytury na dotychczasowych zasadach.

Wcześniejsza emerytura z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (os. ur. w latach 1949-1968)

Pracujesz w szczególnych warunkach lub charakterze? Planujesz przejść na wcześniejszą emeryturę? Nie przystąpiłeś do OFE? Zobacz, czy spełniasz wszystkie kryteria, aby móc wcześniej skorzystać ze świadczenia emerytalnego!
Abyś mógł uzyskać prawo do wcześniejszej emerytury, musisz spełnić warunki (do dnia 31 grudnia 2018 r.) takie, jak:
– minimalny okres składkowi i nieskładkowy – dla kobiet 20, a dla mężczyzn 25 lat,
– osiągnięcie wieku emerytalnego w zależności od rodzaju wykonywanej pracy,
– okres pracy w szczególnych warunkach lub charakterze został udowodniony na podstawie świadectwa pracy.
Dodatkowo jeśli osoby przystąpiły do OFE, muszą przekazać środki na rzecz budżetu państwa za pośrednictwem ZUS-u. Wnioskować można nie później niż w dniu osiągnięcia wieku emerytalnego powszechnego.

Prowadzisz działalność twórczą lub artystyczną i chcesz przejść na wcześniejszą emeryturę?

Jesteś w wieku 45-60 lat? Marzysz o tym, żeby zakończyć działalność i otrzymać już świadczenie emerytalne? Zobacz, jakie warunki musisz spełnić, aby nabyć prawo do wcześniejszej emerytury.
Spełnienie poniższych warunków musi nastąpić do dnia 31 grudnia 2008 r. Aby nabyć prawo przejścia na wcześniejszą emeryturę:
– wymagany jest wiek emerytalny (45-60 – zależy to od zakresu i rodzaju działalności),
– okres składkowy i nieskładkowy min. 20 lat w przypadku kobiet oraz 25 lat u mężczyzn, w tym musi zawierać się co najmniej 15-letni okres działalności twórczej lub artystycznej.
Jak już w wielu przypadkach przez nas przedstawionych, ponownie pojawia się warunek dotyczący przesunięcia środków z OFE na rzecz budżetu państwa.

Kiedy nauczyciele mogą przejść na wcześniejszą emeryturę bez względu na wiek?

Jesteś nauczycielem od przynajmniej 20 lat? Potrzebujesz odpoczynku od pracy i chcesz spełniać w wolnym czasie swoje marzenia? Sprawdź, czy przysługuje Ci prawo do przejścia na wcześniejszą emeryturę.

Na podstawie Karty Nauczyciela pracownik może przejść na wcześniejszą emeryturę pod warunkiem, że:
– 20 lat pracuje w zawodzie jako nauczyciel na nie mniej niż pół etatu oraz wykaże minimum 30 lat okresu składkowego i nieskładkowego,
– ma 20 lat przepracowanych (na min. pół etatu) w szkolnictwie specjalnym, a okres składkowy i nieskładkowy będzie wynosił co najmniej 25 lat,
– rozwiąże stosunek pracy (nie musiał przed 31.12.2008 r.),
– jeśli przystąpił do OFE, musi przekazać zgromadzone środki na ZUS.

Wcześniejsza emerytura z tytułu opieki nad dzieckiem

Masz dziecko wymagające stałej opieki i nie masz możliwości kontynuowania pracy zawodowej? Przepracowałeś minimalny wymagany okres czasu? Ty również możesz starać się o wcześniejszą emeryturę. Aby mieć możliwość przejścia na nią z tytułu opieki nad dzieckiem, musisz udowodnić, że:
– przepracowałeś okres składkowy i nieskładkowy, tj. 20 lat dla kobiet, 25 lat dla mężczyzn,
– sprawujesz opiekę nad dzieckiem, które jest niezdolne do samodzielnej pracy i egzystencji, jest to potwierdzone odpowiednimi dokumentami i zgodne z obowiązującymi przepisami,
– posiadałeś ubezpieczenia przed 1 stycznia 1999 r. z tytułu podejmowanej pracy,
– brak możliwości podjęcia pracy ze względu na konieczność całodobowej opieki nad chorym dzieckiem.
Prezentowane wymagania nie dotyczą osób, które nie przystąpiły do OFE.

Poznaj swoje prawo do wcześniejszej emerytury!

Podsumowując, aby ubiegać się o wcześniejszą emeryturę należy spełnić szereg warunków. Jednym z podstawowych jest udowodnienie posiadanego okresu składkowego i nieskładkowego, który dla kobiet wynosi 20, a dla mężczyzn 25 lat. W tym brany jest również pod uwagę okres pracy w danym zawodzie – na podstawie jej rodzaju długość czasu zatrudnienia jest określona w obowiązujących przepisach. Kolejnym z głównych czynników jest konieczność osiągnięcia wymaganego, obniżonego wieku emerytalnego, określonego indywidualnie dla każdego zawodu. Kwestia OFE również jest bardzo istotna, ponieważ osoby ubiegające się o nabycie prawa do przejścia na wcześniejszą emeryturę nie mogą przystąpić do otwartego funduszu emerytalnego. Jeśli jednak tak się stało, muszą złożyć wniosek o przesunięcie tych środków na rzecz dochodu budżetu państwa za pośrednictwem ZUS. Dlatego zanim zdecydujemy się na złożenie wniosku, sprawdźmy, jakie warunki należy spełnić, aby można było się spodziewać pozytywnej decyzji.

Chcesz być na bieżąco z informacjami na temat wcześniejszej emerytury? Śledź PADO24! Znajdziesz tu wiele przydatnych informacji z zakresu tematyki finansowej i nie tylko. Zapraszamy do korzystania również z naszej porównywarki finansowej.